تنگی کانال نخاعی(Spinal Canal Stenosis)/فیزیوتراپی در امیرآباد
تنگی کانال نخاعی(Spinal Canal Stenosis) ،تنگی کانال نخاعی به کاهش غیرطبیعی قطر کانال نخاعی یا فورامنهای بینمهرهای گفته میشود که منجر به فشردگی نخاع یا ریشههای عصبی میگردد. این عارضه بیشتر در ستون فقرات کمری (Lumbar) و گردنی (Cervical) دیده میشود و یکی از علل شایع دردهای مزمن ستون فقرات در سالمندان است.
علل (Etiology)
- علل دژنراتیو (شایعترین)
مرتبط با افزایش سن:
- دژنراسیون دیسک بینمهرهای
- هیپرتروفی لیگامان فلاووم
- استئوآرتریت فاستها
- اسپوندیلولیستزیس دژنراتیو
- تشکیل استئوفیتها (خارهای استخوانی)
بیش از 90٪ موارد تنگی کانال در افراد بالای 60 سال منشأ دژنراتیو دارند.
- علل مادرزادی (Congenital)
- کانال نخاعی باریک بهصورت ژنتیکی
- آکندروپلازی
- کوتاهی پدیکلها
این بیماران معمولاً در سنین پایینتر (40–30 سال) علامتدار میشوند.
- علل ثانویه
- فتق دیسک شدید
- تروما و شکستگیهای ستون فقرات
- تومورها
- عفونتها (مانند اسپوندیلیت)
- بیماریهای التهابی (روماتیسم مفصلی)
- عوارض جراحیهای قبلی ستون فقرات
تظاهرات بالینی (Clinical Features)
تنگی کانال کمری
- Claudication عصبی (درد، گزگز یا ضعف پاها هنگام راه رفتن)
- بهبود علائم با نشستن یا خم شدن به جلو
- درد تیرکشنده به پاها
- ضعف یا بیحسی اندام تحتانی
تنگی کانال گردنی
- درد گردن
- بیحسی و ضعف دستها
- اختلال راه رفتن
- علائم میلوپاتی:
- هایپررفلکسی
- اختلال تعادل
- بیاختیاری ادرار در موارد شدید
تشخیص (Diagnosis)
- تصویربرداری
- MRI (استاندارد طلایی)
بهترین روش برای ارزیابی بافت نرم، نخاع و ریشههای عصبی
- CT Scan
برای بررسی ساختار استخوانی
- X-ray
ارزیابی ناپایداری و دژنراسیون
- معیارهای بالینی
تشخیص قطعی نیازمند همخوانی علائم بالینی با یافتههای تصویربرداری است.
درمان (Management)
- درمان غیرجراحی (خط اول درمان)
🔹 فیزیوتراپی هدفمند
- تمرینات فلکشن ستون فقرات
- تقویت عضلات مرکزی (Core)
- بهبود تعادل و الگوی راه رفتن
🔹 دارودرمانی
- NSAIDs
- شلکنندههای عضلانی
- داروهای نوروپاتیک (Gabapentin, Pregabalin)
🔹 تزریق اپیدورال استروئید
- کاهش التهاب ریشههای عصبی
- اثر موقت ولی مفید در بیماران انتخابشده
حدود 60–70٪ بیماران با درمان محافظهکارانه بهبود نسبی پیدا میکنند.
- درمان جراحی
اندیکاسیونها:
- عدم پاسخ به درمان غیرجراحی پس از 3–6 ماه
- ضعف پیشرونده عصبی
- میلوپاتی گردنی
- اختلال کنترل ادرار یا مدفوع
🔹 روشها:
- Laminectomy
- Laminotomy
- Decompression ± Fusion
مطالعات نشان دادهاند که جراحی در بیماران علامتدار شدید، بهبود عملکرد و کیفیت زندگی معناداری ایجاد میکند.
پیشآگهی (Prognosis)
- تنگی کانال یک بیماری پیشرونده اما قابلکنترل است.
- درمان زودهنگام از آسیب دائمی عصبی جلوگیری میکند.
- سن، شدت تنگی و وجود بیماریهای همراه در نتیجه درمان مؤثرند.
